چطور کودکان رو به مطالعه علاقهمند کنیم؟
چطور کودکان رو به مطالعه علاقهمند کنیم؟
یکشنبه، ۱۶ آذر ۱۴۰۴
نویسنده: حامد درخشان | زمان مطالعه: 5 دقیقه
ایجاد علاقه به مطالعه در کودکان مثل کاشتن یک بذر کوچک است؛ اگر درست آبیاری شود، تبدیل به عادتی ماندگار و لذتبخش خواهد شد. بسیاری از والدین دوست دارند فرزندشان کتابخوان باشد، اما نمیدانند از کجا و چگونه شروع کنند. علاقهمندکردن کودکان به مطالعه یک مسیر تدریجی است که با شناخت نیازهای کودک و ایجاد تجربههای خوشایند شکل میگیرد.
از سن کم شروع کنید
هرچقدر کودک زودتر با کتاب مواجه شود، احتمال اینکه مطالعه برایش تبدیل به یک عادت طبیعی شود بیشتر است. حتی نوزادان هم از دیدن تصاویر و شنیدن صدای والدین هنگام خواندن کتاب لذت میبرند. این تجربه اولیه، رابطهای عاطفی میان کودک و کتاب میسازد.
کتابها را با علاقه کودک هماهنگ کنید
هیچ چیز به اندازه انتخاب موضوع مناسب، کودک را جذب مطالعه نمیکند. اگر عاشق دایناسورهاست، سراغ کتاب دایناسور بروید. اگر از قصههای تخیلی خوشش میآید، داستانهای فانتزی انتخاب کنید. کودکان زمانی مشتاق ادامه دادن میشوند که حس کنند کتاب «مال آنها» است.
محیطی سرشار از کتاب بسازید
خانهای که در آن کتاب دیده نمیشود، نمیتواند کودک کتابخوان تربیت کند. قرار نیست کتابخانهای بزرگ داشته باشید؛ چند کتاب در جاهای مختلف خانه، گوشهای کوچک برای مطالعه با یک بالشت یا صندلی راحت، و دسترسی آسان کودک به کتابها کافی است تا کتاب تبدیل به بخشی از محیط روزمرهاش شود.
خواندن را به تجربهای لذتبخش تبدیل کنید
کودکان با احساسشان تصمیم میگیرند، نه با توصیههای منطقی ما. اگر زمان مطالعه همراه هیجان، لبخند و توجه والدین باشد، کودک ناخودآگاه آن را دوست خواهد داشت. هنگام کتابخوانی از تغییر صدا، حرکت دست، تصویرسازی و هیجان داستان استفاده کنید تا بچهها غرق در کتاب شوند.
از اجبار و نصیحت دوری کنید
هیچ چیز علاقه به کتاب را سریعتر از اجبار نابود نمیکند. هدف این است که کودک «خودش» بخواهد کتاب بخواند، نه اینکه احساس کند مجبور است. اگر روزی حوصله نداشت، به او حق انتخاب بدهید یا زمان مطالعه را کوتاهتر کنید.
با کتاب خواندن الگو باشید
کودکان بیشتر از آنکه به گفتههای ما توجه کنند، رفتار ما را تقلید میکنند. اگر ببینند والدین وقت مشخصی را به خواندن اختصاص میدهند، با کتاب حرف میزنند یا از چیزهایی که خواندهاند صحبت میکنند، کتابخوانی برایشان رفتاری طبیعی و جذاب میشود.
ترکیب کتاب با بازی را امتحان کنید
برای کودکان بازی مهمترین راه یادگیری است. میتوانید کتاب را داخل بازی وارد کنید:
بعد از خواندن داستان، نقش شخصیتها را بازی کنید؛
همراه داستان نقاشی بکشید؛
یک پایان جدید برای قصه بسازید؛
این کارها کتاب خواندن را از یک فعالیت خشک به یک ماجراجویی هیجانانگیز تبدیل میکند.
کتابهای کوتاه و تصویری را دستکم نگیرید
برای شروع، کتابهای مصور بهترین انتخاباند. تصاویر جذاب به کودک کمک میکند تمرکز کند و از داستان عقب نماند. بهتدریج با بزرگتر شدن، میتوانید کتابهای طولانیتر را وارد برنامه کنید.
جایزههای کوچک را وارد بازی کنید
تشویقهای ساده مانند برچسبهای رنگی، جمعکردن امتیاز، یا انتخاب یک کتاب جدید بهعنوان جایزه میتواند کودکان را برای ادامه مسیر ترغیب کند. البته این تشویقها باید در حد انگیزهبخشی باشد، نه اینکه تنها دلیل مطالعه شوند.
درباره کتابهایی که خواندهاند گفتگو کنید
بعد از پایان یک داستان، با کودک درباره آن صحبت کنید: کدام شخصیت را دوست داشت؟ اگر جای او بود چهکار میکرد؟ چه چیزی برایش جالب بود؟ این گفتوگوها باعث میشود کودک حس کند کتاب فقط یک متن نیست؛ دریچهای برای فکر کردن و تخیل است.
کتابخوانی را به یک تجربه خوشایند و ماندگار برای کودک تبدیل کنید
علاقهمند کردن کودکان به مطالعه یک فرمول یکشبه ندارد؛ ترکیبی از لذت، آزادی انتخاب و ارتباط عاطفی با کتاب است. هر کودک مسیر خاص خودش را دارد. اگر مطالعه را به تجربهای خوشایند، آزاد و جذاب تبدیل کنید، کتاب خیلی زود جای خود را در زندگی فرزندتان باز میکند و همراه همیشگی او میشود.